Zabieg hartowania przeprowadza się, gdy rośliny osiągną wymagany wzrost, umożliwiający przesadzenie do gruntu. Większość roślin nadaje się do hartowania w kwietniu i w maju. Orientacyjnie można przyjąć, że pod koniec kwietnia hartujemy warzywa, na początku maja kwiaty jednoroczne oraz rośliny przeznaczone do uprawy na balkonie. Celem tego zabiegu jest zwiększenie ich odporności na niskie temperatury. Polega on na stopniowym obniżaniu temperatury, w której przebywają rośliny w okresie pięciu do dziesięciu dni. W tym czasie należy ograniczyć podlewanie roślin.

Proces hartowania w roślinach

W okresie hartowania rośliny zmieniają się wewnątrz (zmiany biochemiczne) oraz na zewnątrz. W związku z pogorszeniem się warunków bytowych roślin (obniżenie temperatury powietrza oraz gleby) następuje zahamowanie ich wzrostu i zwiększa się ich sucha masa. Wewnątrz roślin następuje zwiększenie produkcji cukrów, a zmniejsza się, poprzez odparowanie ilość wody, co w konsekwencji powoduje wzrost stężenia cukrów w soku komórkowym. W ten sposób białko roślinne zostaje zabezpieczone przed ścięciem się pod wpływem niskich temperatur – im wyższe stężenie, tym większa odporność na niskie temperatury. Konsekwencją ścięcia się białka jest śmierć rośliny. Podczas hartowania następuje stopniowe podwyższanie stężenia cukrów w soku rośliny, a tym samym obniża się temperatura jego zamarzania, co pozwala roślinie na wytrzymywanie coraz niższych temperatur zewnętrznych.

Jak przeprowadzić zabieg

Hartowanie rozpoczyna się na ok. 10 dni przed planowanym sadzeniem na stałe miejsce. W zależności od sposobu produkcji sadzonek istnieje kilka możliwości przeprowadzenia zabiegu.

W szklarniach należy otwierać stopniowo wywietrzniki, początkowo na krótki czas ok 1 -2 godziny, stopniowo go wydłużając, na początku w dzień, a później również w nocy. Podobnie w inspektach stopniowo należy otwierać okna, aż do całkowitego ich usunięcia.

Jeżeli sadzonki znajdują się w skrzynkach lub innych pojemnikach, można je wynosić na świeże powietrze, również stopniowo wydłużając czas hartowania. W tym wypadku trzeba zwrócić uwagę na nasłonecznienie miejsca, gdzie ustawia się rośliny, aby nie nastąpiło poparzenie promieniami słonecznymi. Gdyby była możliwość wystąpienia przymrozków, rośliny należy odpowiednio zabezpieczyć (przykryć), aby nie zmarzły. Hartujemy rośliny hodowane w domu, ale również takie, które zostały kupione w sklepie, ponieważ zwykle zostały dostarczone bezpośrednio ze szklarni, bez hartowania.

Rośliny po hartowaniu

Prawidłowo przeprowadzony zabieg pozwoli roślinom spokojnie przetrzymać pierwszy, najtrudniejszy okres wegetacji w naturalnym środowisku. Zahartowane sadzonki, łatwiej się ukorzeniają i lepiej rosną, są zwykle grubsze i twardsze niż rośliny nie hartowane. Poza tym mniejsza ich ilość ginie w pierwszym okresie wegetacji, po przesadzeniu.