www.info-ogrody.plwww.info-ogrody.pl
Obrazek
Wyszukaj w serwisie:
Aktualno┼Ťci Ro┼Ťliny ogrodowe Architektura ogrodu Piel─Ögnacja ogrodu Porady rss
Strona główna Sprzęt ogrodniczy Forum ogrodnicze Wydarzenia Reklama w serwisie Kontakt
Kategorie artykułów

Pierwiosnki – prymulki, wiosenna ozdoba ogrodu

Autor: Info - Ogrody / Data: 2011-04-28

Popularne, dosy─ç cz─Östo spotykane w ogrodach pierwiosnki (Primula) to byliny ogrodowe. W Polsce potocznie nazywane prymulkami albo prymulami. W warunkach naturalnych wyst─Öpuje na terenie Europy i Azji, na obszarze o klimacie umiarkowanym. Istnieje oko┼éo 400 gatunk├│w tych bylin. W uprawie nie s─ů specjalnie wymagaj─ůce, nadaj─ů si─Ö do tworzenia niezwykle kolorowych, pi─Öknych kompozycji kwiatowych w ogrodzie.

Pierwiosnki, czyli prymule w zale┼╝no┼Ťci od odmiany osi─ůgaj─ů od 10 do 50 cm wysoko┼Ťci.

Wyj─ůtkiem s─ů odmiany pochodz─ůce z Azji, kt├│re s─ů wy┼╝sze i dochodz─ů do 1m.

Kwiaty

Prymule maj─ů bardzo dekoracyjne kwiaty, kt├│re mog─ů by─ç w kolorze bia┼éym, ┼╝├│┼étym, r├│┼╝owym, czerwonym oraz fioletowym. Kwiaty wyrastaj─ů po┼Ťr├│d rozety grubych, zielonych li┼Ťci.

Okres kwitnienia pierwiosnk├│w zaczyna si─Ö w marcu i mo┼╝e trwa─ç nawet do lata.

Stanowisko

Uprawiane mog─ů by─ç zar├│wno w pojemnikach, jak r├│wnie┼╝ na skalniakach oraz na rabatach kwiatowych, cz─Östo tworz─ů ich obw├│dki.

Dobre warunki do rozwoju znajduj─ů prymulki pod krzewami, drzewami oraz na skraju zbiornik├│w wodnych.

Pierwiosnki nie przepadaj─ů za zbyt du┼╝─ů ilo┼Ťci─ů ┼Ťwiat┼éa. Wol─ů stanowiska w cieniu lub p├│┼écieniu.

Je┼╝eli jednak rosn─ů w miejscu nas┼éonecznionym, wtedy nale┼╝y je systematycznie i obficie podlewa─ç. W takich warunkach najlepiej rosn─ů pierwiosnki bez┼éodygowe, gruzi┼äskie i lekarskie.

W zale┼╝no┼Ťci od gatunku maj─ů r├│┼╝ne wymagania glebowe. Wi─Ökszo┼Ť─ç dobrze ro┼Ťnie na glebach s┼éabo pr├│chniczych, wilgotnych i przepuszczalnych. S─ů r├│wnie┼╝ gatunki, kt├│re lubi─ů gleb─Ö lekko kwa┼Ťn─ů, pr├│chnicz─ů i wilgotn─ů.

Odporno┼Ť─ç na niskie temperatury

Pierwiosnki s─ů bardzo wytrzyma┼ée na niskie temperatury, dochodz─ůce nawet do – 20°C. Pomimo tego mo┼╝na ro┼Ťliny zabezpieczy─ç na zim─Ö, nakrywaj─ůc je warstw─ů li┼Ťci lub torfem.

Takiego zabezpieczenia szczeg├│lnie wymagaj─ů odmiany pierwiosnka bez┼éodygowego.

Pozyskiwanie nowych ro┼Ťlin

Nowe ro┼Ťliny mo┼╝na uzyska─ç z nasion, kt├│re wysiewa si─Ö do skrzynek wype┼énionych pod┼éo┼╝em. Najodpowiedniejszy okres ich wysiewu to: wrzesie┼ä - listopad.

Taki sposób rozmnażania zalecany jest zwłaszcza w przypadku pierwiosnka lekarskiego i omszonego.

Natomiast od lutego do kwietnia wysiewamy nasiona pierwiosnka wyniosłego i bezłodygowego.

Nasiona przed wysianiem należy przemrozić, co korzystnie wpływa na kiełkowanie nasion.

Jednak najlepsz─ů metoda pozyskiwania nowych ro┼Ťlin jest podzia┼é bry┼éy korzeniowej na prze┼éomie maja i czerwca.

Ten spos├│b rozmna┼╝ania powinno stosowa─ç si─Ö co 2 – 3 lata. Nowe, powsta┼ée w ten spos├│b ro┼Ťliny charakteryzuj─ů si─Ö lepszym rozwojem oraz obfitszym kwitnieniem.

Posadzone do gruntu ro┼Ťliny pozostaj─ů tam przez zim─Ö, a na wiosn─Ö, cz─Östo w marcu - kwietniu, rozpoczynaj─ů okres kwitnienia.

W zale┼╝no┼Ťci od gatunku pierwiosnki kwitn─ů w miesi─ůcach wiosennych lub letnich.
Poni┼╝ej opiszemy kilka przyk┼éadowych ro┼Ťlin z obu grup.

Pierwiosnki wiosenne

Pierwiosnek bezłodygowy (Primula vulgaris)

Charakterystyczn─ů cech─ů tych ro┼Ťlin jest niewielki wzrost oraz brak ┼éodygi. Li┼Ťcie d┼éugie, pomarszczone, na brzegach z─ůbkowane. Pojedyncze lub pe┼éne kwiaty osadzone s─ů na kr├│tkich p─Ödach, jednobarwne bia┼ée, ┼╝├│┼éte, czerwone, fioletowe lub r├│┼╝owe. Mog─ů by─ç r├│wnie┼╝ dwubarwne. Kwitnie d┼éugo i obficie, od lutego do maja. Najcz─Ö┼Ťciej uprawiany w pojemnikach gatunek pierwiosnka.

Pierwiosnek gruziński (Primula juliae)

Najmniejszy z pierwiosnk├│w, osi─ůga do 5 cm wysoko┼Ťci. Zakwita bardzo obficie od marca do maja. Kwiaty purpurowe, w ┼Ťrodku ┼╝├│┼éte oczko. Ma ma┼ée, zielone li┼Ťcie, okr─ůg┼ée lub owalne. Silnie si─Ö rozrasta, sadzona na rabatach, nadaje si─Ö na obw├│dki. Rozmna┼╝ana przez podzia┼é bry┼éy korzeniowej.

Pierwiosnek wyniosły (Primula elatior)

Osi─ůga 20 – 30 cm wysoko┼Ťci, ma wyd┼éu┼╝one, ow┼éosione li┼Ťcie. Baldaszkowate kwiatostany zwr├│cone w jedna stron─Ö, w kolorach np. bia┼éym, niebieskim i inne. Niekiedy maj─ů ┼╝├│┼éte oczko lub ja┼Ťniejszy skraj p┼éatk├│w. Kwitnie od kwietnia do czerwca, nadaje si─Ö na rabaty i do ogrod├│w skalnych, jest d┼éugowieczny.

Pierwiosnek lekarski (Primula veris)

Źródło: kwiatypolski.ovh.org

Osi─ůga do 25 cm wysoko┼Ťci, pomarszczone li┼Ťcie, od spodu bia┼éy nalot. Kwiaty w kolorze ┼╝├│┼étym, maj─ů pi─Ö─ç p┼éatk├│w, zebrane w lu┼║ne baldachy wydzielaj─ů przyjemny zapach. Kwitnie od marca do maja. W ogrodzie mo┼╝na sadzi─ç pojedynczo jak r├│wnie┼╝ z innymi ro┼Ťlinami.

 

Pierwiosnek omszony (Primula x pubescens)

D┼éugie, jasnozielone, mi─Ösiste li┼Ťcie pierwiosnka omszonego tworz─ů rozety. Kwiaty osadzone na g┼é─ůbiku w baldachu, w zale┼╝no┼Ťci od odmiany o r├│┼╝nej barwie np. ┼╝├│┼étej, fioletowej. Mog─ů by─ç dwu lub tr├│jbarwne oraz r├│┼╝nej wielko┼Ťci (do 4 cm). Maj─ů kontrastowo zabarwione oczko lub brzegi. Kwitnie od marca do czerwca. Nadaje si─Ö do uprawy na skalniaku. Poniewa┼╝ ma d┼éugie korzenie trzeba go sadzi─ç g┼é─Öboko. Rozmna┼╝a si─Ö przez wysiew nasion.

Pierwiosnki letnie

Do tej grupy pierwiosnk├│w zaliczane s─ů gatunki wysokie, pochodz─ůce z Azji. S─ů to ro┼Ťliny posiadaj─ůce stosunkowo du┼╝e, bujne li┼Ťcie oraz ok├│┼éki kwiat├│w.

Pierwiosnek japoński (Primula japonica)

Du┼╝a, dochodz─ůca do 60 cm wysoko┼Ťci ro┼Ťlina. Pod┼éu┼╝ne, z─ůbkowane na brzegach li┼Ťcie tworz─ů r├│┼╝yczk─Ö. Kwiatostan osadzony na d┼éugim, bezlistnym p─Ödzie – g┼é─ůbiku – do 60 cm d┼éugo┼Ťci, sk┼éada si─Ö z maksymalnie pi─Öciu ok├│┼ék├│w kwiat├│w o ┼Ťrednicy do 2 cm. W zale┼╝no┼Ťci od odmiany kwiaty mog─ů by─ç fioletowe, bia┼ée, r├│┼╝owe lub czerwone z czerwonym lub ┼╝├│┼étym oczkiem w ┼Ťrodku. Kwitnie w miesi─ůcach maj – lipiec. Nadaje si─Ö do sadzenia na rabatkach oraz przy zbiornikach wodnych.

Pierwiosnek kwiecisty (Primula florindae)

Jeden z najwy┼╝szych gatunk├│w, osi─ůga ok. 1 m wysoko┼Ťci. Ma b┼éyszcz─ůce, osadzone na d┼éugich ogonkach, karbowane li┼Ťcie. Jasno┼╝├│┼éte, pachn─ůce kwiaty osadzone na wysokich p─Ödach, kwitn─ů w czerwcu i lipcu. Stosowany na rabaty oraz obsadzenia brzeg├│w oczek wodnych. ┼╣le znosi brak wody.

Pierwiosnek Viala (Primula vialii)
Ten gatunek wyr├│┼╝nia si─Ö wygl─ůdem kwiatostanu, kt├│ry przypomina dwukolorowy k┼éos, rozkwitaj─ůcy stopniowo od do┼éu. Rozkwitni─Öta cz─Ö┼Ť─ç kwiatostanu ma kolor lawendowo - niebieski, a g├│rna nierozkwitni─Öta kolor ciemnoczerwony. W miar─Ö otwierania si─Ö kwiatk├│w „k┼éosa” zmienia si─Ö r├│wnie┼╝ jego barwa. Kwiaty umieszczone s─ů na p─Ödach dochodz─ůcych do 50 cm wysoko┼Ťci. Kwiaty najobficiej zakwitaj─ů w drugim roku, tak wi─Öc zaleca si─Ö, aby uprawia─ç je jak ro┼Ťliny dwuletnie. Kwitnie w czerwcu i lipcu. Ro┼Ťlina wymaga w okresie wegetacji bardzo wilgotnego pod┼éo┼╝a, natomiast w okresie spoczynku, w zimie powinna mie─ç sucho. Nadaje si─Ö do sadzenia na rabatach, w ogrodach skalnych oraz wok├│┼é zbiornik├│w wodnych.

Choroby i szkodniki

Pierwiosnki nara┼╝one s─ů na zara┼╝enie szar─ů ple┼Ťni─ů. Objawem tej choroby s─ů pojawiaj─ůce si─Ö na li┼Ťciach, p─ůkach i kwiatach, szarych i brunatnych palm. Poniewa┼╝ jest to grzyb, nale┼╝y chore cz─Ö┼Ťci ro┼Ťlin usun─ů─ç i najlepiej spali─ç, a ro┼Ťliny opryska─ç ┼Ťrodkiem grzybob├│jczym.

Szkodniki, kt├│re mog─ů zaatakowa─ç pierwiosnki to:

  • mszyce, kt├│re pozostawiaj─ů na li┼Ťciach wydzielin─Ö, powoduj─ůc─ů deformowanie li┼Ťci, w celu zwalczenia nale┼╝y stosowa─ç oprysk odpowiednim ┼Ťrodkiem chemicznym
  • m─ůczlik, s─ů to bia┼ée, drobne muszki, objawem ich dzia┼éania s─ů pojawiaj─ůce si─Ö na li┼Ťciach plamy, nast─Öpnie ┼╝├│┼ékni─Öcie i obumieranie li┼Ťci. Konieczny jest oprysk zaatakowanych ro┼Ťlin
  • prz─Ödziorki, od spodu li┼Ťci pojawia si─Ö paj─Öczynka, li┼Ťcie bledn─ů, ┼╝├│┼ékn─ů i usychaj─ů, mo┼╝na zrasza─ç ro┼Ťlin─Ö, tak by podwy┼╝szy─ç wilgotno┼Ť─ç powietrza wok├│┼é lub zastosowa─ç odpowiedni preparat do ich zwalczania.

Tutaj znajduje si─Ö galeria zdj─Ö─ç pierwiosnk├│w.

Polecamy
Newsletter - b─ůd┼║ na bie┼╝─ůco
Co tydzień znajdziesz w naszym portalu
nowe, ciekawe artykuły.

Zapisz się na nasz bezpłatny Newsletter,
a co tydzie┼ä prze┼Ťlemy Ci informacj─Ö
o nowo┼Ťciach na naszej stronie.
M├│j adres email:
Zgadzam si─Ö z Polityk─ů Prywatno┼Ťci.
Pami─Ötaj - nigdy, nikomu nie udost─Öpniamy Twojego adresu email!
Polecamy artykuły
Magnolie – ozdoba ma┼éych i du┼╝ych ogrod├│w

Magnolie – ozdoba ma┼éych i du┼╝ych ogrod├│w

S─ů to krzewy i drzewa, kt├│re w warunkach naturalnych wy... ┬╗ ...wi─Öcej
Wiosenna piel─Ögnacja ziemi w ogrodzie

Wiosenna piel─Ögnacja ziemi w ogrodzie

Koniec zimy to dla mi┼éo┼Ťnik├│w ogrod├│w pocz─ůtek inten... ┬╗ ...wi─Öcej
Piel─Ögnacja ogrodu – technika zast─Öpuje ogrodnika

Piel─Ögnacja ogrodu – technika zast─Öpuje ogrodnika

Wpływ nowoczesnych technologii na ogrodnictwo, prowadzi ... » ...więcej
Zaw├│r czerpalny do ogrodu

Zaw├│r czerpalny do ogrodu

Rozpocz─Ö┼éa si─Ö wiosna, a wraz z ni─ů sezon na porz─ůdki w domowym otoczeniu. Niezwykle funkcjo... ┬╗ ...wi─Öcej
System o┼Ťwietlenia ogrodu lampami LED

System o┼Ťwietlenia ogrodu lampami LED

Firma BRITOP Lighting wraz z rozpocz─Öciem sezonu wiosenn... ┬╗ ...wi─Öcej
Nocne oblicze ogrodu

Nocne oblicze ogrodu

Ogr├│d ma dwa oblicza – dzienne i nocne. Skupiaj─ůc si─Ö na tym pierwszym, cz─Östo zapomina... ┬╗ ...wi─Öcej
Polecamy porady
Jaki grill wybra─ç do ogrodu?

Jaki grill wybra─ç do ogrodu?

W zale┼╝no┼Ťci od ilo┼Ťci miejsca w ogrodzie, kt├│re mo┼╝na przeznaczy─ç na ustawienie... ┬╗ ...wi─Öcej
Barwy ogrod├│w – czerwie┼ä

Barwy ogrod├│w – czerwie┼ä

Firletka chalcedońska (Lychnis chalcedonica) to jedna z ... » ...więcej
Nawo┼╝enie ro┼Ťlin – rodzaje nawoz├│w

Nawo┼╝enie ro┼Ťlin – rodzaje nawoz├│w

W celu dostarczenia ro┼Ťlinom sk┼éadnik├│w pok... ┬╗ ...wi─Öcej
Dmuchany basen w ogrodzie – jak o niego zadba─ç

Dmuchany basen w ogrodzie – jak o niego zadba─ç

Tego typu basen jest łatwy w montażu. Aby za... » ...więcej
Sposoby na kreta

Sposoby na kreta

        Trzeba zacz─ů─ç od tego, ┼╝e krety w Polsce s─ů po... ┬╗ ...wi─Öcej
Jak pozby─ç si─Ö brudu na grillu?

Jak pozby─ç si─Ö brudu na grillu?

Koniec zimy, a wi─Öc wkr├│tce sezon grillo... ┬╗ ...wi─Öcej
Niezb─Ödne elementy oczka wodnego

Niezb─Ödne elementy oczka wodnego

Oczko wodne, to cz─Östo prawdziwe „oczko w g┼éowie&... ┬╗ ...wi─Öcej
Co to jest mikoryza?

Co to jest mikoryza?

Z ogrodu Pani Ewy  Fot. Maciek To wsp├│┼é┼╝ycie dw├│ch gatunk├│w organizm├│w - grz... ┬╗ ...wi─Öcej
Strona g│ˇwna - AktualnoÂci - RoÂliny ogrodowe - Architektura ogrodu - Pielŕgnacja ogrodu - Sprzŕt ogrodniczy - Forum - Mapa strony - Tagi - Polityka prywatno┼Ťci i cookies
Przepisy czytelnik├│w Samochody Budownictwo Ogrzewanie Ogrody Kuchnia Komputery
Samochody