Artykuł pochodzi ze strony www.info-ogrody.pl. Oryginał znajdziesz pod adresem:
http://www.info-ogrody.pl/artykul,id_m-100072,t-przechowywanie_warzyw_przez_zime.html
Data: 2010-10-11

Przechowywanie warzyw przez zim─Ö

W┼éasne uprawy s─ů zdrowsze od sklepowych, gdy┼╝ mamy pewno┼Ť─ç, ┼╝e nie s─ů opryskiwane chemicznie. Dodatkowo wielu z nas, to zwolennicy w┼éasnych upraw i dlatego w wi─Ökszo┼Ťci ogrod├│w znajduje si─Ö grz─ůdka warzywna. Wysiewamy nasiona ulubionej marchewki, pietruszki i czerwonych burak├│w. Zwykle siejemy w nadmiarze i w ci─ůgu letniego oraz jesiennego sezonu nie jeste┼Ťmy w stanie zje┼Ť─ç du┼╝ych ilo┼Ťci ┼Ťwie┼╝ych warzyw, a one, jak nie b─Öd─ů odpowiednio przechowywane mog─ů si─Ö szybko zepsu─ç...

W okresie zimowym warto zapewni─ç sobie dost─Öp do ┼Ťwie┼╝ych warzyw pochodz─ůcych z w┼éasnej dzia┼éki lub ogr├│dka. I od┼╝ywia─ç si─Ö zdrowo, bez jakichkolwiek konserwant├│w. Jak to zrobi─ç? Oto kilka prostych i cennych porad.

Przechowywanie warzyw przez zim─Ö zale┼╝y od kilku czynnik├│w:

  • najwa┼╝niejszym czynnikiem jest zdrowotno┼Ť─ç warzywa. Bardzo wa┼╝ne jest, ┼╝eby by┼éy one ┼Ťwie┼╝o zebrane, niezwi─Ödni─Öte, nieuszkodzone mechanicznie ani przez szkodniki. W przeciwnym razie s─ů du┼╝e szanse, ┼╝e warzywa b─Öd─ů gni─ç i ple┼Ťnie─ç;
  • dob├│r odmiany, czyli do przechowywania nale┼╝y wybiera─ç te warzywa, kt├│re s─ů do tego przeznaczone, tzn. cechuj─ů si─Ö d┼éug─ů trwa┼éo┼Ťci─ů i dlatego mog─ů si─Ö dobrze przechowywa─ç. Takie informacje o danym warzywie powinny by─ç umieszczone na torebce z nasionami. Nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e do przechowywania nie nadaj─ů si─Ö odmiany wczesne (wyj─ůtek czerwone buraki, gdy┼╝ mo┼╝na przechowywa─ç wczesne i p├│┼║ne);
  • warto wiedzie─ç, ┼╝e obfite nawo┼╝enie gleby (zw┼éaszcza azotem) mo┼╝e wp┼éyn─ů─ç na gorsze przechowywanie si─Ö niekt├│rych warzyw, powoduj─ůc ich szybsze gnicie. Dlatego nale┼╝y nawozi─ç ostro┼╝nie, zw┼éaszcza p├│┼║nym latem (np. og├│rki, gdy s─ů przenawo┼╝one azotem, nie daj─ů si─Ö ukisi─ç tylko gnij─ů.

Kiedy zbieramy warzywa?

Warzywa przeznaczone na zimowe przechowywanie powinno si─Ö wykopywa─ç jesieni─ů, najlepiej w s┼éoneczny, bez deszczowy dzie┼ä. W przypadku warzyw korzeniowych, zbieramy warzywa zasiane na prze┼éomie maja i czerwca. Do zbior├│w marchwi i czerwonych burak├│w przyst─Öpujemy najwcze┼Ťniej na prze┼éomie wrze┼Ťnia i pa┼║dziernika. Od po┼éowy pa┼║dziernika zbieramy kapust─Ö. Pod koniec pa┼║dziernika zbieramy pietruszk─Ö (korze┼ä) i pory. Og├│lnie wszystkie odmiany warzyw, kt├│re nie lubi─ů zimna (tj. rzodkiewka, dynia, kalarepa, kalafior i fasola) powinny by─ç zebrane do ko┼äca pa┼║dziernika.
Wa┼╝nym czynnikiem jest stopie┼ä dojrza┼éo┼Ťci warzyw w momencie zbioru. Wynika to z tego, ┼╝e najlepiej przechowuj─ů si─Ö warzywa wyro┼Ťni─Öte, ale nie przejrza┼ée.

Przygotowanie warzyw do przechowywania

Bezpo┼Ťrednio po zbiorze warzywa powinny by─ç posortowane i oczyszczone z ziemi. Nale┼╝y usun─ů─ç na─ç, mo┼╝na j─ů po prostu ukr─Öci─ç lub odci─ů─ç no┼╝em. Tak przygotowane warzywa mo┼╝na u┼éo┼╝y─ç w skrzynkach. Warzywa nale┼╝y dok┼éadnie przejrze─ç i do przechowywania przeznaczy─ç tylko egzemplarze dobrze wyro┼Ťni─Öte, zdrowe, bez jakichkolwiek uszkodze┼ä i ┼Ťlad├│w ┼╝erowania szkodnik├│w oraz te, kt├│re nie uleg┼éy przemarzni─Öciu.

Jakie warzywa mo┼╝na przechowywa─ç?

  • do przechowywania przez d┼éu┼╝szy okres (zim─Ö) nadaj─ů si─Ö: ziemniaki, czerwone buraki, marchew, pietruszka, seler, por, kapusta, cebula, czosnek i chrzan;
  • do przechowywania przez kr├│tki okres (zaledwie kilkana┼Ťcie dni) nadaj─ů si─Ö: og├│rek, pomidor, papryka, cukinia, kabaczek, dynia, kalafior, broku┼é, bak┼éa┼╝an, b├│b, fasolka szparagowa, rzodkiewka, kalarepa, szparagi, kapusta peki┼äska;
  • do przechowywania przez bardzo kr├│tki okres (zaledwie kilka dni) nadaj─ů si─Ö: warzywa li┼Ťciowe tj. sa┼éata krucha, sa┼éata mas┼éowa, szpinak, cykoria li┼Ťciowa i natki warzyw.

Warunki przechowywania warzyw

Podczas przechowywania warzyw, decyduj─ůce znaczenie ma odpowiednia temperatura i wilgotno┼Ť─ç powietrza. Idealna temperatura do przechowywania warzyw to 0ºC. Wa┼╝ne jest, aby jej warto┼Ť─ç nie ulega┼éa zmianom. Nie powinna spada─ç, a tak┼╝e nie powinna rosn─ů─ç, gdy┼╝ warzywa mog─ů si─Ö wtedy zagrza─ç i rozpocz─ů─ç ponowny rozw├│j (wyrastanie w korzenie i li┼Ťcie).

Przy niskiej wilgotno┼Ťci powietrza oraz w temperaturze 1-7ºC. dobrze przechowuje si─Ö cebula i czosnek. Dlatego przechowywane s─ů one w miejscach przewiewnych i zabezpieczonych przed mrozem (np. strych, zamykana altanka). Splata si─Ö je w warkocz lub w wianek i  wiesza, ewentualnie uk┼éada w skrzynce na warstwie s┼éomy. Nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e przed rozpocz─Öciem przechowywania, warzywa powinny by─ç wysuszone (zewn─Ötrzne ┼éuski powinny by─ç suche).

Natomiast warzywa korzeniowe takie jak: ziemniaki, czerwone buraki, marchew, pietruszka i seler mog─ů by─ç przechowywane w warunkach wysokiej wilgotno┼Ťci (np. piwnica, kopiec) i w temperaturze 1-4 ºC. Skrzynki z warzywami nale┼╝y wynie┼Ť─ç do ch┼éodnego pomieszczenia (np. altanka) na kilka tygodni. A gdy pojawi─ů si─Ö ju┼╝ pierwsze mrozy, warzywa nale┼╝y przenie┼Ť─ç do pomieszcze┼ä zabezpieczonych od mrozu (np. nieogrzewana piwnica). Wy┼╝sza temperatura przyczynia si─Ö do tego, ┼╝e warzywa po prostu wysychaj─ů ewentualnie wznawia si─Ö ich wzrost.

Warzywa (zw┼éaszcza korzenie pietruszki i marchwi) mo┼╝na u┼éo┼╝y─ç w skrzynkach i przesypa─ç piaskiem, aby nadmiernie nie wysycha┼éy.  W celu zabezpieczenia piasku przed wysychaniem, od czasu do czasu  mo┼╝na go pola─ç niewielk─ů ilo┼Ťci─ů wody. Natki warzyw korzeniowych usuwamy.

Kapusty nie przysypuje się piaskiem, jedynie układa w skrzynce na cienkiej warstwie słomy.

Ziemniaki, czerwone buraki i seler można przechowywać w przewiewnych workach. Dodatkowo do ziemniaków można dorzucić kilka jabłek, to pozwoli zabezpieczyć ziemniaki przed kiełkowaniem.

W okresie przechowywania, od czasu do czasu nale┼╝y kontrolowa─ç jako┼Ť─ç warzyw. Wszystkie zgni┼ée odrzucamy, a pozostawiamy tylko zdrowe okazy.

Najkr├│cej przechowuj─ů si─Ö pomidory, najlepiej w nieco wy┼╝szej temperaturze (10-15ºC) ni┼╝ wi─Ökszo┼Ť─ç warzyw. Powinno si─Ö je zrywa─ç przed pierwszymi przymrozkami, u┼éo┼╝y─ç w skrzynkach, a nast─Öpnie przenie┼Ť─ç do ciemnego pomieszczenia. Po kilku tygodniach powinny by─ç ju┼╝ dojrza┼ée.

Kopiec

Je┼Ťli mamy do przechowywania du┼╝o warzyw (ziemniaki, czerwone buraki, marchew, pietruszk─Ö, seler) to warto to zrobi─ç w kopcu na dzia┼éce lub w ogr├│dku. Jest to stara i sprawdzona metoda.

Kopiec na warzywa gorzej przechowuj─ůce si─Ö tj. marchew, pietruszk─Ö i seler powinien mie─ç 60 cm g┼é─Öboko┼Ťci i 50 cm szeroko┼Ťci.

Natomiast kopiec na kapust─Ö i czerwone buraki powinien by─ç nieco p┼éytszy (do 30 cm g┼é─Öboko┼Ťci).

Wa┼╝na jest kolejno┼Ť─ç uk┼éadania warstw kopca. Na dno wyk┼éada si─Ö warzywa, przysypuje piaskiem (zazwyczaj do r├│wno┼Ťci z ziemi─ů), potem sypie si─Ö ziemi─Ö (oko┼éo 15 cm), k┼éadzie s┼éom─Ö (oko┼éo 25 cm) i na g├│r─Ö ziemi─Ö (oko┼éo 15 cm). Je┼╝eli zapowiadaj─ů du┼╝e mrozy, to na g├│r─Ö k┼éadzie si─Ö jeszcze raz s┼éom─Ö i to grub─ů warstw─Ö oraz warstw─Ö ziemi. Dzi─Öki takiej okrywie nasze warzywa na pewno nie przemarzn─ů. Po bokach kopca powinno si─Ö wykopa─ç niewielki rowek do odwadniania.

Temperatur─Ö w kopcu powinno si─Ö kontrolowa─ç. Gdy wyniesie ona 1-3 ºC powinno si─Ö dodawa─ç kolejne warstwy. Znawcy twierdz─ů, ┼╝e nie nale┼╝y od razu robi─ç tak wielu warstw, gdy┼╝ warzywa mog─ů si─Ö zaparowa─ç i w ko┼äcowym efekcie mog─ů zacz─ů─ç gni─ç. Dlatego wa┼╝ne jest kontrolowanie temperatury w kopcu i przy zerowej temperaturze mo┼╝na przykry─ç kopiec tylko pisakiem i ziemi─ů.

W kopcu panuje du┼╝a wilgotno┼Ť─ç, co nie s┼éu┼╝y niestety cebuli. Dlatego cebul─Ö warto przechowywa─ç w innym miejscu, np. na strychu.

Lokalizacja kopca

Wybieraj─ůc miejsce na kopiec nale┼╝y kierowa─ç si─Ö  g┼é├│wnie rodzajem gleby i poziomem w├│d gruntowych. Idealne b─Ödzie  miejsce, w kt├│rym gleba jest piaszczysta i przepuszczalna, a woda gruntowa jest na g┼é─Öboko┼Ťci poni┼╝ej 50 cm.

Co roku kopiec powinno się zakładać w innych miejscach. Pozwoli to zapobiec rozwojowi chorób na przechowywanych warzywach.

Warzywa przez cały rok

Stan warzyw oraz ich ilo┼Ť─ç nadaj─ůca si─Ö do spo┼╝ycia  po przechowaniu, zale┼╝y od ich jako┼Ťci pocz─ůtkowej oraz odpowiedniej odmiany (nie wszystkie odmiany dobrze znosz─ů przechowywanie), sposobu uprawy, stopnia dojrza┼éo┼Ťci, odpowiedniego terminu zbioru i co najwa┼╝niejsze, warunk├│w ich przechowania. Dlatego warto prawid┼éowo przechowywa─ç warzywa, zw┼éaszcza te pochodz─ůce z w┼éasnej, ekologicznej uprawy. Dzi─Öki temu przez okres zimowy b─Ödziemy si─Ö od┼╝ywia─ç zdrowymi warzywami, wolnymi od licznych zabieg├│w chemicznych, a chyba warto...

Źródło: www.smaczny.pl