www.info-ogrody.plwww.info-ogrody.pl
Obrazek
Wyszukaj w serwisie:
Aktualno┼Ťci Ro┼Ťliny ogrodowe Architektura ogrodu Piel─Ögnacja ogrodu Porady rss
Strona główna Sprzęt ogrodniczy Forum ogrodnicze Wydarzenia Reklama w serwisie Kontakt
Kategorie artykułów

Kompost - metody otrzymywania i zastosowanie

Autor: Ryszard Chrapka / Data: 2008-07-03

Najta┼äszym oraz naj┼éatwiej dost─Öpnym nawozem u┼╝ywanym w przydomowych ogr├│dkach jest kompost. Jest to naw├│z organiczny, kt├│ry praktycznie mo┼╝na samemu wyprodukowa─ç z odpad├│w powstaj─ůcych w czasie uprawy ro┼Ťlin oraz z odpad├│w domowych. Uzyskuje si─Ö go w procesie kompostowania odpad├│w pochodzenia ro┼Ťlinnego oraz zwierz─Öcego w pryzmach lub w specjalnych zbiornikach - kompostownikach.

Metody otrzymywania kompostu

Kompost Kompost
Fot: Wikipedia (licencja GNU)

W procesie kompostowania nast─Öpuje cz─Ö┼Ťciowy rozk┼éad odpad├│w ro┼Ťlinnych oraz zwierz─Öcych. Proces ten zachodzi w odpowiedniej temperaturze, wilgotno┼Ťci oraz przy dost─Öpie powietrza w pryzmach lub kompostownikach. Jest to jeden z najlepszych sposob├│w usuwania odpad├│w organicznych z ogrod├│w i gospodarstw domowych.

W warunkach przydomowych kompost mo┼╝na otrzyma─ç stosuj─ůc w zasadzie dwie metody.

Metoda pasywna, polega na wrzucaniu odpad├│w na stert─Ö, pozostawieniu jej na jaki┼Ť czas - rok lub d┼éu┼╝ej, w tym czasie nast─Öpuje proces powolnego naturalnego kompostowania.

Drugi spos├│b – aktywny, kontrolowany - polega na odpowiednim sk┼éadowaniu odpad├│w, doboru jego sk┼éadnik├│w, mieszaniu jego zawarto┼Ťci. W procesie kompostowania nast─Öpuje rozw├│j najbardziej przydatnych bakterii, ulega zniszczeniu wi─Ökszo┼Ť─ç zarazk├│w chorobotw├│rczych oraz nasion. Zdecydowanie szybciej post─Öpuje proces kompostowania.

W praktyce najcz─Ö┼Ťciej kompost otrzymuje si─Ö poprzez po┼é─ůczenie obu sposob├│w.

Pryzma kompostowa

Pryzm─Ö uk┼éada si─Ö bezpo┼Ťrednio na ziemi, na przepuszczalnym pod┼éo┼╝u w zacienionej cz─Ö┼Ťci ogrodu.

Powinna ona mie─ç okre┼Ťlone wymiary:

  • szeroko┼Ť─ç przy podstawie na ziemi od 120 do 150 cm, zw─Ö┼╝aj─ůca si─Ö u g├│ry do 100 do 130 cm;
  • wysoko┼Ť─ç od 80 do 130 cm;
  • d┼éugo┼Ť─ç dowolna, lecz nie mniej ni┼╝ 150 cm.

Wymiary te pozwol─ů na utrzymanie optymalnych warunk├│w temperaturowo – wilgotno┼Ťciowych w pryzmie, co ma wp┼éyw na procesy zachodz─ůce wewn─ůtrz podczas kompostowania. Za du┼╝a wysoko┼Ť─ç, a tym samym du┼╝y ci─Ö┼╝ar materia┼éu powoduje nadmierne ubicie dolnych warstw, co utrudnia dost─Öp powietrza. Poniewa┼╝ dost─Öp powietrza do wn─Ötrza pryzmy ma istotne znaczenie dla powstawania kompostu, powinno si─Ö maksymalnie u┼éatwi─ç jego dop┼éyw. Mo┼╝na to uzyska─ç mi─Ödzy innymi poprzez u┼éo┼╝enie pierwszej od ziemi warstwy z poci─Ötych ga┼é─ůzek grubo┼Ťci do 2 cm pochodz─ůcych z prze┼Ťwietlania drzew i krzew├│w oraz ┼éodyg s┼éonecznik├│w i kwiat├│w. Dodatkowo pod pryzm─ů mo┼╝na wykopa─ç rowek o g┼é─Öboko┼Ťci ok. 20cm, przez kt├│ry b─Ödzie dostarczane powietrze.

W celu utrzymania wilgoci w pryzmie kompostowej mo┼╝na obsypa─ç j─ů 10 cm warstw─ů ziemi, a nast─Öpnie okry─ç j─ů materia┼éem okrywowym np. s┼éom─ů.

Sadzenie dyni w celu zacienienia pryzmy jest niewskazane, poniewa┼╝ ro┼Ťlina ta pobiera du┼╝e ilo┼Ťci sk┼éadnik├│w pokarmowych przez co zmniejsza warto┼Ť─ç kompostu jako nawozu.

Pryzma kompostowa powinna by─ç co pewien czas obracana w celu wymieszania sk┼éadnik├│w kompostu oraz jego napowietrzeniu. W czasie tego zabiegu mo┼╝na w zale┼╝no┼Ťci od potrzeb doda─ç wod─Ö.

Temperatura wewn─ůtrz pryzmy powinna osi─ůgn─ů─ç 60-70ºC. W tej temperaturze ginie wi─Ökszo┼Ť─ç nasion ro┼Ťlin oraz drobnoustroj├│w chorobotw├│rczych i nast─Öpuje najszybszy rozk┼éad sk┼éadnik├│w pryzmy kompostowej.

W czasie, gdy temperatura spadnie mo┼╝na wykona─ç zabieg obracania pryzmy. Je┼╝eli temperatura pryzmy po obracaniu przestanie rosn─ů─ç, a kolor kompostu przybierze ciemn─ů barw─Ö, kompost jest gotowy do u┼╝ytku.

Kompostowniki

S─ů to specjalne skrzynie, w kt├│rych gromadzi si─Ö odpady i tam odbywa si─Ö ich kompostowanie.

Kompostownik mo┼╝na wykona─ç samemu wykorzystuj─ůc drewno, p┼éyty betonowe lub inne materia┼éy budowlane. Konstrukcja takiego kompostownika musi zapewnia─ç mo┼╝liwo┼Ť─ç dobrego dost─Öpu powietrza oraz utrzymania optymalnych warunk├│w wilgotno┼Ťciowych.

Mo┼╝na r├│wnie┼╝ kupi─ç gotowe, bardzo estetycznie wykonane kompostowniki plastikowe. Niekt├│re posiadaj─ů termoizolacj─Ö, a ich konstrukcja zapewnia bardzo dobre napowietrzanie kompostu. W takich kompostownikach mo┼╝liwe jest otrzymanie kompostu kilka razy w ci─ůgu roku.

Z czego powstaje kompost

Kompost można otrzymać praktycznie z dowolnych materiałów organicznych, jednak pod warunkiem, że zapewni się odpowiednio długi czas potrzebny do jego rozkładu.

Jednak w warunkach domowych, gdzie trudno uzyska─ç odpowiednie parametry temperaturowe, takich by nast─ůpi┼é rozk┼éad wirus├│w, drobnoustroj├│w, bakterii nie ka┼╝dy surowiec nadaje si─Ö na kompost.

Dobrym materia┼éem, z kt├│rego mo┼╝na otrzyma─ç kompost s─ů r├│┼╝ne odpady z ogrodu: wyplewione chwasty, skoszona trawa, li┼Ťcie, resztki warzyw, s┼éoma, siano, likwidowane truskawki itp. Do kompostowania nadaj─ů si─Ö r├│wnie┼╝ odpadki kuchenne: obierki z ziemniak├│w, warzyw i owoc├│w, zepsute potrawy itp.

Nie nale┼╝y dodawa─ç do kompostu chwast├│w z wykszta┼éconymi nasionami oraz perzu, a tak┼╝e resztek ro┼Ťlin pora┼╝onych chorobami np. zaraz─ů ziemniaczan─ů.

Mo┼╝na r├│wnie┼╝ dodawa─ç do kompostu krowi obornik lub kurzeniec, a tak┼╝e biomas─Ö ro┼Ťlin motylkowych – fasoli, ┼éubinu lub grochu.

Niekt├│rych odpadk├│w nie nale┼╝y dodawa─ç do kompostu, poniewa┼╝ maj─ů zbyt d┼éugi czas rozk┼éadu i przyci─ůgaj─ů szkodniki. Dotyczy to np. odpad├│w mi─Ösnych, mlecznych oraz jaj. Skorupki jaj posiadaj─ů cenne substancje dla pryzmy kompostowej, lecz ich proces rozk┼éadu trwa ponad rok.

Z dobrze zagospodarowanego kompostownika nie powinny wydobywa─ç si─Ö ┼╝adne zapachy.

Cechy dobrego kompostu

Dojrza┼éy kompost ma jednolit─ů mas─Ö o ciemnej barwie. Nie mo┼╝na te┼╝ stwierdzi─ç z jakich ro┼Ťlin powsta┼é. Mo┼╝na go wzi─ů─ç do r─ůk bez obawy ich pobrudzenia.

Posiada oboj─Ötny odczyn pH 6,5-7,0.

Zastosowanie kompostu

Kompost jest szeroko stosowany w ogrodnictwie. Na podłożu z kompostu uprawia się kwiaty, zarówno rabatowe jak i doniczkowe oraz warzywa. Stosuje się go również w sadownictwie.

Jest bezpieczny w stosowaniu, nie nale┼╝y obawia─ç si─Ö jego przedawkowania, a tak┼╝e zatrucia ┼Ťrodowiska naturalnego.

Dodawanie kompostu do gleby wzbogaca j─ů w pr├│chnic─Ö, poprawia pojemno┼Ť─ç wodn─ů oraz napowietrza. Zmienia struktur─Ö gleby. Rozlu┼║nia gleby ci─Ö┼╝kie, wi─ů┼╝e gleby lekkie i piaszczyste. Zdecydowanie powoduje lepszy wzrost i rozw├│j ro┼Ťlin. Jest ┼éatwo i szybko przyswajalny przez ro┼Ťliny. Nie zabezpiecza jednak wszystkich potrzeb pokarmowych ro┼Ťlin.

Kompost nale┼╝y jak najszybciej zu┼╝y─ç, poniewa┼╝ wraz z up┼éywem czasu maleje jego warto┼Ť─ç.

Wasze komentarze:

Autor(ka): lolek
Data nadesłania:
  29.07.2009 08:21
SZkoda ┼╝e nie ma jak wykona─ç konstrukcje
Polecamy
Newsletter - b─ůd┼║ na bie┼╝─ůco
Co tydzień znajdziesz w naszym portalu
nowe, ciekawe artykuły.

Zapisz się na nasz bezpłatny Newsletter,
a co tydzie┼ä prze┼Ťlemy Ci informacj─Ö
o nowo┼Ťciach na naszej stronie.
M├│j adres email:
Zgadzam si─Ö z Polityk─ů Prywatno┼Ťci.
Pami─Ötaj - nigdy, nikomu nie udost─Öpniamy Twojego adresu email!
Polecamy artykuły
Dziurawiec - ro┼Ťlina o uspakajaj─ůcych w┼éa┼Ťciwo┼Ťciach

Dziurawiec - ro┼Ťlina o uspakajaj─ůcych w┼éa┼Ťciwo┼Ťciach

Dziurawiec jest jedn─ů z najbardziej popularnych ro┼Ťlin ... ┬╗ ...wi─Öcej

Witamy na stronie o ogrodach

Dzisiaj oddajemy w Twoje r─Öce now─ů stron─Ö Internetow─ů po┼Ťwi─Öcon─ů ogrodom. Info-Ogrody.pl p... ┬╗ ...wi─Öcej
Wytrzymała kosiarka do profesjonalnego koszenia

Wytrzymała kosiarka do profesjonalnego koszenia

Niejednokrotnie problemem w┼éa┼Ťcicieli posesji i teren├│... ┬╗ ...wi─Öcej
Od┼Ťnie┼╝anie to ci─Ö┼╝ka praca ... czy┼╝by?

Od┼Ťnie┼╝anie to ci─Ö┼╝ka praca ... czy┼╝by?

Mog┼éo si─Ö wydawa─ç, ┼╝e zima w tym roku po┼╝egna┼éa si─... ┬╗ ...wi─Öcej
Rodzaje i w┼éa┼Ťciwo┼Ťci gleby

Rodzaje i w┼éa┼Ťciwo┼Ťci gleby

Gleba, czyli wierzchnia warstwa ziemi ma du┼╝e znaczenie dla rozwoju ro┼Ťlin. R├│┼╝ne ro┼Ťliny ma... ┬╗ ...wi─Öcej
5 skutecznych metod na zimowanie ukochanych pelargonii

5 skutecznych metod na zimowanie ukochanych pelargonii

Dlaczego warto zimowa─ç pelargonie? Kilkuletnia pelargoni... ┬╗ ...wi─Öcej
Od┼Ťnie┼╝ sw├│j ogr├│d szybko i bezpiecznie

Od┼Ťnie┼╝ sw├│j ogr├│d szybko i bezpiecznie

Zima to jedna z najpiękniejszych pór roku. Śnieżny pu... » ...więcej
Polecamy porady
Co to jest mikoryza?

Co to jest mikoryza?

Z ogrodu Pani Ewy  Fot. Maciek To wsp├│┼é┼╝ycie dw├│ch gatunk├│w organizm├│w - grz... ┬╗ ...wi─Öcej
Sposoby na kreta

Sposoby na kreta

        Trzeba zacz─ů─ç od tego, ┼╝e krety w Polsce s─ů po... ┬╗ ...wi─Öcej
Jak pozby─ç si─Ö brudu na grillu?

Jak pozby─ç si─Ö brudu na grillu?

Koniec zimy, a wi─Öc wkr├│tce sezon grillo... ┬╗ ...wi─Öcej

Jak pobudzi─ç ro┼Ťlin─Ö do tworzenia nowych rozga┼é─Özie┼ä

Usuwaj─ůc zb─Ödne p─Ödy boczne ro┼Ťliny, mo┼╝na j─ů pobud... ┬╗ ...wi─Öcej
Opieka nad ro┼Ťlinami w pojemnikach

Opieka nad ro┼Ťlinami w pojemnikach

Aby, ro┼Ťliny balkonowe ┼éadnie si─Ö rozkrzewi... ┬╗ ...wi─Öcej
Jak podlewać, aby nie wypłukać nasion z ziemi?

Jak podlewać, aby nie wypłukać nasion z ziemi?

Podlewanie gleby, do kt├│rej ┼Ťwie┼╝o wysiano ... ┬╗ ...wi─Öcej
Jak sadzi─ç ro┼Ťliny po hartowaniu do gruntu?

Jak sadzi─ç ro┼Ťliny po hartowaniu do gruntu?

Hartowanie ro┼Ťlin uodparnia je na niskie temp... ┬╗ ...wi─Öcej
Konserwacja mebli ogrodowych.

Konserwacja mebli ogrodowych.

Spos├│b konserwacji zale┼╝ny jest od materia┼éu z jakiego meble s─ů wykonane. Drewnian... ┬╗ ...wi─Öcej
Strona g│ˇwna - AktualnoÂci - RoÂliny ogrodowe - Architektura ogrodu - Pielŕgnacja ogrodu - Sprzŕt ogrodniczy - Forum - Mapa strony - Tagi - Polityka prywatno┼Ťci i cookies
Przepisy czytelnik├│w Samochody Budownictwo Ogrzewanie Ogrody Kuchnia Komputery
Samochody